Xiển dương đạo sống văn hóa Việt có sức bay lên trong thần khí dũng lạc.
Mạng Lưới Dũng Lạc Tủ Sách Dũng Lạc Phòng Ảnh Nghệ Thuật Hướng Dẫn

* Tưởng Niệm & Tri Ân * *** Lm. Anrê Dũng Lạc ***

Điểm Nhấn

Tin Thời Sự

Điểm Sách

Văn Hóa - Biên Khảo

Văn Hóa & Niềm Tin

Hội Nhập Văn Hóa

Bản Tin Dũng Lạc

Bộ Kinh Tộc Việt

Chữ Quốc Ngữ

Văn Học - Nghệ Thuật

Dũng Lạc Slide Show

Gọi Nắng Vào Tim

Những Cuộc Thi Viết

Đồng Xanh Thơ

Vườn Ô-liu - Trang Văn

Góp Nhặt Thơ

Thánh Nhạc

Hội Họa

Làng Văn Hữu Dũng Lạc

Tâm Linh - Tôn Giáo

Sứ Điệp

Thần Khí - Chữa Lành

Lời Chúa Mỗi Ngày

Bẻ Bánh Lời Chúa

Tin Vui Thời Điểm

Mẹ Maria

Vị Thánh Trong Ngày

Các Thánh Việt Nam

Mục Vụ Gia Đình

Tư Tưởng Văn Hóa Việt

  Kinh Thánh Công Giáo
  Lớp Vô Nhiễm
 Biên Tập - Tác Giả
 Văn Hóa Biên Khảo
  Đông Lan
  Đỗ Hữu Nghiêm, Gs.
  Đỗ Mạnh Tri
  Đỗ Quang Chính, sj.
  Đỗ Xuân Quế, Lm.
  Cao Phương Kỷ, Lm
  Hoàng Đình Hiếu
  Hoàng Kim Toan, Lm
  Hoàng Sỹ Quý, SJ.
  Kim Ân
  Kim Định
  Lê Đình Thông, phd.
  Lê Hữu Mục, Gs.
  Lê Ngọc Bích
  Lê Văn Lân, MD.
  Mặc Giao
  Nguyễn Đăng Trúc, Gs.
  Nguyễn Ước
  Nguyễn Công Bình, Ls.
  Nguyễn Chính Kết
  Nguyễn Cung Thông
  Nguyễn Khắc Dương
  Nguyễn Khắc Xuyên
  Nguyễn Long Thao
  Nguyễn Sơn Hà
  Nguyễn Thái Hợp, Gm.
  Nguyễn Tiến Cảnh, MD.
  Nguyễn Trí Dũng
  Nguyễn Trọng
  Nguyễn Văn Thành
  Nguyễn Văn Trung
  Nguyễn Vy Khanh
  Nguyễn Xuân Quang, MD.
  Nguyên Nguyên
  Phùng Văn Hóa
  Phan Đình Cho, Lm
  Phạm Đình Khiêm
  Phạm Hồng Lam
  Trần Cao Tường, Lm.
  Trần Hữu Thuần
  Trần Mạnh Trác
  Trần Ngọc Báu
  Trần Ngọc Thêm, Gs
  Trần Phong Vũ
  Trần Văn Đoàn
  Trần Văn Cảnh
  Trần Văn Kiệm, Lm.
  Trần Văn Toàn, Gs.
  Trần Vinh
  Vũ Đình Trác, Lm
  Vũ Hùng Tôn, Lm
  Vũ Kim Chính, Lm
  Vũ Thành, Lm
  Vĩnh An
 Văn Học Nghệ Thuật
  Đàm Trung Phán
  Đàm Trung Pháp, Gs.
  Đỗ Thảo Anh
  Đồng Xanh Thơ Nha Trang
  Đồng Xanh Thơ Sài Gòn
  Đồng Xanh Thơ Xuân Lộc
  Đường Phượng Bay
  Bùi Nghiệp
  Cát Đơn Sa
  Cao Huy Hoàng
  CLB Thánh Nhạc
  Du Tử Lê
  Duy Hân
  Gã Siêu
  Gioa-Kim
  Hàn Mặc Tử
  Hạnh Đức
  Hương Kinh Trà Lũ
  Hoài Việt
  Hoàng Diệp, Lm.
  Hoàng Kim Tốt, Lm.
  Hoàng Thị Đáo Tiệp
  Hoa Văn
  Joseph Trần Việt Hùng, Lm
  Lê Đình Bảng
  Lê Miên Khương
  Lê Ngọc Hồ
  Lưu Minh Gian
  Mặc Trầm Cung
  Mi Trầm, Lm.
  Ngô Duy Linh, Lm.
  Nguyễn Đức Cung
  Nguyễn Hùng Sơn
  Nguyễn Phú Long
  Nguyễn Thị Hồng Diệp
  Nguyễn Thị Kim Loan
  Nguyễn Thị Phượng
  Nguyễn Trung Tây, Lm
  Nguyễn Văn Hiển
  Nguyễn Văn Sướng
  Nguyễn Xuân Văn, Lm
  Nhóm Thánh Vịnh Nauy
  Nhất Chi Vũ
  Nt Goretti Võ Thị Sương
  Phạm Huyền
  Phạm Trung
  Quyên Di
  Sông Thanh
  Sr. Hoàng Yến
  Sr. Sương Mai
  TC. Phan Văn Khải
  Thái Anh
  Thanh Sơn
  Tin Yêu
  Trà Lũ
  Trịnh Tây Ninh
  Trọng Nhân, Lm
  Trăng Thập Tự, Lm.
  Trầm Tĩnh Nguyện
  Trần Mộng Tú
  Trần Ngọc Chương
  Trần Ngọc Mười Hai
  Trần Ngọc Thu
  Trần Thu Miên
  Trần Trung Đạo
  Tuấn Kim
  Vũ Thái Hòa
  Vũ Thủy
  Vân Đỳnh
  Việt Hải - Los Angeles
  ViVi
  Xuân Ly Băng
  Xuân Minh
 Tâm Linh Tôn Giáo
  Đỗ Tân Hưng
  Đặng Xuân Thành, Lm.
  Đinh Quang Thịnh, Lm.
  Bùi Tuần, Gm.
  Lê Công Đức, Lm.
  Lê Quang Vinh
  Mai Tá
  Minh Anh gp Huế, Lm.
  Ngô Phúc Hậu, Lm.
  Nguyễn Cao Siêu, S.J.
  Nguyễn Hữu An, Lm.
  Nguyễn Kim Ngân
  Nguyễn Lợi, Lm
  Nguyễn Tầm Thường, sj.
  Nguyễn Văn Nội
  Nguyễn Văn Thư, Lm
  Nguyễn Văn Thuận, HY
  Phạm Hoàng Nghị
  Phạm Văn Tuệ, Lm.
  Tý Linh
  Têrêsa Ngọc Nga
  Trần Mỹ Duyệt
  Trần Minh Huy, Lm.
  Vũ Văn An
  Võ Xuân Tiến, Lm.
 Nhiếp Ảnh
  Cao Tường
  Diệp Hải Dung
  Nguyễn Đức Cung
  Nguyễn Ngọc Danh
  Sen K
  Tâm Duy, Lm
Nối kết - Links
Văn Hóa - Văn Học
Tâm Linh - Tôn Giáo
Truyền Thông - Công Giáo1
Truyền Thông - Công Giáo2
Hải Ngoại - Quốc Tế - Quốc Nội
  Mục Vụ Gia Đình
BÙA YÊU

E Lệ, ảnh của Cao Tường

Cứ vào dịp Valentine là thấy bày bán đủ mọi loại tim: to nhỏ, mập còm, mắc rẻ... cái nào cũng đỏ rực lên mầu tình ái. Tim ngọt ngào như sô-cô-la; tim bay lên phơi phới như bong bóng; tim đong đầy chất yêu qua những bông hồng thắm; tim đậm đà như những lời chúc có sẵn tại các tiệm Hallmark: "Ai mua tim tôi bán tim cho; ai không biết diễn tả tình yêu tôi nói dùm cho, bảo đảm làm xôn xao mạch máu, rung rinh lá cành. Bỏ tiền ra là hết cô đơn, hết sầu đời." Các bài hát vang lên rạo rực: tình yêu như mây hồng giăng bay trong màu nắng... Không hạnh phúc sao được? Không chớp mắt cảm động sao được?

Ấy vậy mà tình yêu lại là một cái gì khủng khiếp nhất. Bài hát Nụ Hồng của Amanda McBroom bắn mũi tên vào tim chảy đầm đề máu tươi như thế này đây: "Tình Yêu đó, cuốn hút như sông sâu, xô dập, sậy lau sức yếu. Tình Yêu đó, sắc bén như mũi dao, đâm vào, rạch tim nứt máu. Tình Yêu đó, nôn nao cơn đói cồn cào, nhức nhối, đớn đau vô cùng... (Some say love, it is a river that drowns the tender reed. Some say love, it is a razor that leaves your soul to bleed. Some say love, it is a hunger, an endless aching need). Thế là thế nào?!

THỜI ĐIỂM TRÚNG BÙA YÊU

Lạ lắm. Điều mà người đời tả về cái vòng danh lợi thì cũng y chang với cái vòng tình ái:

Cái vòng tình ái cong cong

Kẻ hòng ra khỏi người mong bước vào.

Lúc này hơn bao giờ hết, ngôn ngữ tình yêu bị bóp méo và đẩy nhiều người vào cơn hỏa mù, tạo ra biết bao cảnh hỏa ngục có đầy đủ lễ bộ "khóc lóc nghiến răng, giòi bọ rúc rỉa và lửa không hề tắt" ngay ở trần gian này trong không ít gia đình! Cũng bởi ý nghĩa tình yêu đích thật đã được xã hội cổ võ cho thành một thứ tình ái chộp giật, hay tệ hơn nữa, cho thành một thứ thôi thúc tình dục. Vợ chồng đang vui vẻ đầm ấm, tự nhiên cái bỏ nhau đi theo một tên làm cùng sở. Một đứa con mới lớn chưa kịp học xong, tự nhiên bỏ nhà đi theo một đứa mà ai cũng bảo là "nửa người nửa ngợm nửa đười ươi" cò bơ thất thểu, không có học hành nghề nghiệp và nhà cửa gì hết. Đúng là nó bị bỏ bùa yêu rồi!

Mà cũng có thể là một loại bùa yêu thật. Vì đó là một phản ứng hóa chất trong cơ thể con người tiết ra làm mê mẩn tim gan khi bén mùi tình. Nếm vào rồi thì cũng giống như bị bùa mê vậy. Hội Thăng Tiến Khoa Học Mỹ (American Association for the Advancement of Science) trong một phúc trình ở Seattle vào năm 1997 đã cho biết một kết quả rất đáng chú ý về hiện tượng "phải lòng" (fall in love, infatuation) hay "trúng bùa yêu" này :

Trai gái bén nhau cũng giống như lửa bén rơm vậy. Cơn cháy bùng cũng rất tự nhiên. Khi bị tiếng sét tình ái đánh trúng tim thì bàn tay rịn mồ hôi, mặt đỏ bừng lên, hơi thở gấp gáp dồn dập... và lửa bốc. Khi bị "ngã vào tình" thì từ óc tiết ra chất endorphin như chất thuốc phiện xì ke. Khảo sát kỹ thì biết rõ là các chất: adrenalin, dopamine, norepinephrine, và nhất là phenylethylamine (PEA). Anthony Wash bảo "tình ái" là tiếng còi dội lên từ nhà máy PEA. Những chất này, theo Helen Fisher trong cuốn "Giải Phẫu Tình Yêu," là những chất kích thích óc làm đê mê thích thú như thuốc phiện, làm cho lên hứng (get high), có sức giảm đau, không còn biết sợ. Chất này cũng giống chất trong sô-cô-la. Vì vậy mà mùa Valentine người ta bán sô-cô-la hình trái tim đầy khắp các chợ. Tha hồ mà ngọt. Tha hồ mà mê.

Người Việt mình chả cần phải biết chi tiết các chất mê trên, cứ theo kinh nghiệm thì cũng đủ thấy: lửa gần rơm lâu ngày cũng bén. Thế nên cũng cần phải có những đèn xanh đèn đỏ kỷ cương tối thiểu mà giữ gìn, mà đảm bảo "khoảng cách an toàn khi lái xe," bình xịt tắt lửa phải để gần. Chứ cứ để bừa cái bầu khí buông thả như trong xã hội này thì thật khó mà tránh được những bùng nổ. Khi đã có cơ hội, lửa đã bén vào đến tim rồi, thì sở chữa lửa cũng chịu bó tay thôi.

Người ta còn thí nghiệm xa hơn nữa: lấy chất hormone là oxytocin chích vào hai con chuột, thì đang dửng dưng bỗng chúng vồ vập quấn quít lấy nhau. Và nếu lấy chất đó đi rồi thì hai con chuột lại trở về tình trạng dửng dưng như cũ.

Vấn đề đáng sợ ở chỗ: đã có hiện tượng trúng tình thì cũng có hiện tượng nhạt tình. Nghĩa là chất mê tiết ra khi hai người bị trúng tình chỉ kéo dài một thời gian khoảng một năm rưỡi đến hai năm mà thôi, sau đó khi gần nhau thì chất này nhạt phai dần đi, trả lại cho hai "đương sự" cái dửng dưng bình thường "một ngày như mọi ngày!"

TÌNH YÊU, TÌNH ÁI HAY TÌNH DỤC?

Ở Việt Nam phong trào Đoạn Tuyệt hồi nào đã dứt khoát chế nhạo đả phá chế độ gia đình cũ có nề có nếp để "theo mới hoàn toàn theo mới không chút do dự!" Giá trị gia đình cũng bị đặt lại để theo cái mẫu tự do luyến ái của Tây phương tiến bộ. Đang khi nhà tâm lý nổi tiếng là Robert Johnson trong phần nhập đề cuốn "Chúng Ta" (We), lại nhận định: Văn hóa Tây phương hiện nay quá cổ võ thứ tình lửa bỏng; ở Á đông, thứ tình yêu đích thực được chú trọng: gia đình êm ấm và bền vững chung thủy. Vì việc cưới hỏi được gia đình hai bên xem xét cân nhắc thận trọng. Còn thứ tình ái thả dàn đồng hóa với tình dục như chúng ta đề cao ngày nay không phải là tình yêu thật, đó chỉ là hiện tượng bốc lửa (infatuation), chỉ đưa đến cháy nhà.

Và nhà tâm lý M. Scott Peck trong cuốn Con Đường Ít Người Đi (The Road Less Traveled), "best-seller" trong nhiều năm, đã dành cả một phần cho đề tài tình yêu, trong đó ông phân tích rất kỹ hiện tượng "Bén Lửa".  Đã có truyện trúng tình (fall in love), thì cũng có truyện nhạt tình (fall out of love). Người trúng tình bén lửa thì cũng giống như trúng gió, không còn làm chủ được mình nữa, không còn có vấn đề lựa chọn, vì lúc đó người yêu trở thành tuyệt đối và tuyệt vời, không có gì chê được, không có một trở ngại nào cản nổi: dẫu trăm chỗ lệch cũng kê cho bằng, một túp lều tranh hai trái tim vàng; mọi lời bàn và mọi can ngăn trở thành vô ích. Người trúng tình thấy rõ không thể sống được nếu không chiếm được người yêu: không lấy được thì sẽ chết! Vậy mà khi đã toại nguyện thì lại chóng tàn. Thê thảm là ở chỗ đó.

Tình yêu đặt nền trên cơ sở  tình ái phóng túng là sai trệch. Cũng vì thế mà gia đình lung lay tận gốc rễ, không có gì giữ lại được nữa khi xuân đã tàn, duyên đã phai, và chất "bùa yêu" đã loãng dần ra với tháng năm.

TIN VUI THỂ HIỆN VALENTINE

Ngày Valentine có sự tích rất xa xưa, từ thời văn minh đế quốc Roma. Hằng năm dân chúng mừng lễ thần Faunus là thần của mùa màng phì nhiêu vào ngày 15 tháng 2. Tối hôm trước, tức ngày 14 tháng 2, trai gái tụ họp rút thăm cầu may chọn được bạn đường. Rồi không biết từ hồi nào, ngày này đã trở thành ngày Valentine. Có người còn gọi là "thánh" Valentine, nhưng chẳng đào đâu trong sổ sách có ông thánh này. Truyền thuyết nói rằng vào thế kỷ thứ ba, thời hoàng đế Claudius II, tất cả con trai trong đế quốc không được phép lấy vợ mà phải xung vào lính để đi đánh trận. Nhưng trai gái yêu nhau mà phải xa cách thì cũng tội lắm. Thế là có một linh mục tên là Valentine đã thương tình bí mật làm phép cưới cho họ, bất chấp hiểm nguy. Câu chuyện bị phát giác, linh mục Valentine bị bắt và bị xử tử vào ngày 14 tháng 2 năm 269.

Câu truyện truyền thuyết đúng tới cỡ nào thì chả ai biết được, nhưng đã trở thành biểu tượng của tình thương đich thực, diễn tả rất đúng về tình yêu mà Chúa Giêsu đã định nghĩa: Không ai có tình yêu lớn hơn người thí mạng mình cho người mình thương. Và Mẹ Têrêsa với dòng Bác Ái đã thể hiện với những người cùng khổ bên Calcutta: Yêu là cho đi cho đến khi cảm thấy đau (Love means giving until it hurts).

Như vậy, tình yêu không phải là chờ được cái này cái kia, như nhiều bài thơ bài nhạc thường diễn tả, mà là sẵn sàng chấp nhận được mọi thử thách, mọi hy sinh, cho nhau và vì nhau: khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh hoạn cũng như lúc mạnh khỏe. Kinh nghiệm mỗi người đều nhận thấy: những lúc cảm động và sung sướng nhất đời lại là những lúc gian khổ có nhau, nghèo nàn cùng cực có nhau, những giọt nước mắt ngọt bùi ướp đượm tình nồng. Còn những lúc đi bon chen tìm giầu tìm hồ hởi... thì lại thường làm cho xa cách, dễ sinh tật.

PHÚT TỊNH TÂM 

Vâng, Con Đường Ít Người Đi lại là con đường tình yêu đích thật. Và chỉ có con đường này mới làm cho tình yêu nở hoa hạnh phúc. Vì Chúa đã quan sát và nói rõ:

"Hạt lúa nếu không rơi xuống đất và chịu thối mục, sẽ vẫn trơ trọi một mình". (Gioan 12:24). "Ai cố giữ mạng sống mình thì sẽ mất, ai vui chết đi sẽ được sống tròn đầy" (Gioan 12:25). 

Hòa theo bài hát The Rose của Amanda McBroom, con đang thấy mình là một hạt cây. Con bằng lòng chấp nhận những thử thách và hy sinh đang hành khổ vùi giập con cho thối mục đi. Điều này thật cần thiết. Trong viễn kiến, một hình ảnh đẹp đang múa nhảy trong nắng mới lên:

 

NỤ HỒNG The Rose

(lời Việt của Lm. Vũ Hân và Lm Trần Cao Tường).

 

1. Tình Yêu đó, cuốn hút như sông sâu, xô dập, sậy lau sức yếu.

Tình Yêu đó, sắc bén như mũi dao, đâm vào, rạch tim nứt máu.

 

Tình Yêu đó, nôn nao cơn đói cồn cào, nhức nhối, đớn đau vô cùng

Tình Yêu Mẹ biết, sẽ thắm như đóa hoa, nhưng con là, hạt cây chịu mục.

 

2. Một tâm hồn yếu, không dám tung mở ra, nào được nhìn, niềm vui nhảy múa.

Chìm trong mộng mơ, không dám mở mắt trông, không bao giờ, cơ may đến với.
 

Này hãy nhìn xem: Ai oán trách lúc bị đoạt, nay đâu biết, sướng vui ban tặng!

Một tâm hồn yếu, không dám vui chết đi, không bao giờ, được sống tròn đầy.
 

3. Màn đêm rủ xuống, sao quá cô đơn, con đường thật dài, chìm trong tăm tối.

Tình Yêu đó, ai ví như  mưa rơi, cho ai may được, hay ai lấn hấng. 

Này con hãy nhớ: Gió rét buốt tước trụi cành, tuyết lớp lớp, lấp chôn muôn vật.

Mầm cây nằm thiếp dưới đất như ngủ yên, nhưng khi Xuân về, trổ sinh NỤ HỒNG.

Tác giả Trần Cao Tường, Lm.
   dunglac@gmail.com