Xiển dương đạo sống văn hóa Việt có sức bay lên trong cái thần dũng lực của rồng và an lạc của chim tiên.
Mạng Lưới Dũng Lạc Tủ Sách Dũng Lạc Phòng Ảnh Nghệ Thuật Hướng Dẫn
Hoàng Thị Đáo Tiệp
amjdaotiep@sbcglobal.net
Bài Viết Của
Hoàng Thị Đáo Tiệp
Hành Hương Đất Thánh
Đi lễ
Nợ Lòng
Về Thăm Quê Hương
Đức Mẹ không có đeo nữ trang
Ngôn Ngữ Của Bàn Tay
Sợ Chồng
Dâng ngày cho Chúa
Khôn Khéo Với Khôn Ngoan
Cầu nguyện
Không có nơi gối đầu
Bác Ái Đường Xa – Bác Ái Đường Gần
Cám ơn... Ticket
Trung Thành
Người Đạo Đức
Tĩnh tâm trong Chúa Thánh Thần
Truyền giáo
Nếu anh trẻ lại
Con Dại Cái Mang
Thiên Thần Bản Mệnh
Chiều Chồng
Kinh Mai
Lòng Thương Xót Chúa
Mất Điện
HÃY KHOAN

Hoàng Thị Đáo Tiệp

 Năm mới Ta chưa đến nhưng năm mới Mỹ 2010 đang đến.

 Vì đang sinh sống tại Mỹ nên tôi theo thông lệ cứ đầu năm mới Mỹ là lo ... lên kế hoạch cho mình trong suốt cả năm.

 Thì đây, trước thềm năm mới Mỹ 2010 nầy, tôi đặt cho mình một quyết tâm tràn khí thế: Phải tiến nhanh tiến mạnh và tiến không ngừng nghỉ trong suốt cả năm để đạt cho bằng được mục tiêu là ...."HÃY KHOAN".

 Có thể có bạn đọc vừa đọc đến đây đã phải tức cười rằng coi đó...! Đang năm mới năm me được thấy có tràn khí thế mà "hãy khoan" là không cầu an cũng nhát gan hoặc ba phải ... ... nên lừng khừng bỏ đời đi thôi, còn tiến lẹ tiến nhanh thế nào được đây chứ?!  Phải là "hãy nên", "hãy đừng" hay cùng lắm "hãy chớ" để cho thấy có cái lập trường tích cực và dứt khoát. Không "yes" thì "no" mới là được tràn khí thế: mà tiến nhanh tiến mạnh rồi sau đấy có bị mỏi gối chồn chân "sìu" lại cũng vừa! Đằng này chỉ mới có đứng trước thềm năm mới thôi, thì đã "kết" với “hãy khoan” là "sìu" mất tiêu, còn "lết" làm sao được trong suốt cả năm đây?! ...

 Thì vâng, nếu có bạn đọc nào cảm thấy tức cười và phán bảo cho tôi thế, cũng là vui. Vì năm mới năm me, không cứ năm mới Ta hay năm mới Mỹ, hoặc năm mới của bất cứ nước nào: miễn là có quí bạn đọc  thân yêu của tôi thì tôi chỉ muốn được làm vui lòng quí bạn đọc thôi, dù chỉ vui trong thoáng chốc. ...

 Bây giờ xin cho tôi đuợc thưa thốt nhé! Thú thật đây là lần đầu tiên trong năm mới  (của biết bao năm mới đã từng đi qua trong cuộc đời tôi) mà tôi biết đặt cho mình cái quyết tâm phải "kết" với "hãy khoan". Chớ trước đây cứ mổi độ năm mới đến, tôi chỉ có thích ”kết" với "hãy nên", "hãy đừng", "hãy chớ" thôi! Vì tôi muốn mình phải dứt khoát mà lo sống tốt: tức phải làm điều tốt tránh làm điều xấu. Do đó hễ thấy điều tốt là tôi quyết phải "nên" làm, còn thấy điều xấu thì tôi khẳng định mình "đừng" hoặc "chớ" có làm. Nhưng mỗi năm mỗi kiểm, tôi thấy mình nào đã không làm được, nào bị vấp váp luôn, với thêm vướng phải bao lỗi tội nữa! Bởi tôi "kết" đấy mà lại chẳng làm! Có làm thì tôi cứ hay bị làm sai làm hỏng, thậm chí còn làm ngược lại với nhũng gì mình "kêt" !!! Vì như Thánh Phaolô đã có dạy: "Thật vậy, tôi làm gì tôi cũng chẳng hiểu: vì điều tôi muốn thì tôi không làm, nhưng điều tôi ghét thì tôi lại cứ làm" (Rô-ma 7, 15) và Ngài lại còn dạy rõ thêm nữa: "Muốn sự thiện thì tôi có thể muốn, nhưng làm thì không. sự thiện tôi muốn thì tôi không làm, nhưng sự ác tôi không muốn, thì tôi lại cứ làm " (Rô-ma 7, 18-19)

 Mà một khi tôi đã làm sai, làm hỏng, làm ngược lại với điều tốt mình muốn phải "nên" làm hoặc điều xấu, điều sai mình thấy phải "đừng" phải "chớ" có làm để rồi qua đó tôi còn làm nên dịp tội nữa: vì đã gieo gương mù gương xấu ... thì sự việc sẽ thế nào? Thì đây lời Đức Chúa Giêsu phán bảo: "Ai làm cớ cho một trong những kẻ bé mọn đang tin thầy đây phải sa ngã, thì thà treo cối đá lớn vào cổ nó, mà xô cho chìm xuống đáy biển còn hơn. Khốn cho thế gian, vì làm cớ cho người ta sa ngã. Tất nhiên phải có những cớ gây sa ngã, nhưng khốn cho kẻ làm cớ cho người ta sa ngã" (Mt 18, 6-7)

 Thế đó! Chúa phán bảo tới  hai lần rằng "khốn" đấy, trong chỉ một lời dạy thôi, nên mình mà làm sai là khốn khổ cho mình lắm!

 Tất nhiên cũng phải có cái cớ để cho mình làm sai.  Tôi nghĩ do tinh thần mình nhanh nhẹn mà thể xác thì yếu đuối! Bởi vậy nên tinh thần mình cứ dứt khoát mạnh mẽ là "hãy nên, hãy đừng, hãy chớ" thì thân xác yếu đuối của mình sẽ không theo kịp hoặc sẽ nổi loạn mất thôi: nó mới làm hỏng làm sai, làm cớ cho người sa ngã để mình bị khốn! Chi bằng mình cứ "hãy khoan" biết đâu lại là hay. Vì với tôi, "hãy khoan" không hẳn là "lừng khừng" hoặc "sìu" mà có sự suy nghĩ , cân nhắc đâu đó mới làm, nên dễ tránh được làm sai, làm hỏng, làm nên dịp tội rước lấy khốn khổ cho mình. Hơn nữa "hãy khoan" còn có một ý nghĩa tuyệt lắm mà tôi đã khám phá được: nên mới đặt quyết tâm phải "kết". Xin được thỏ thẻ như sau ....

 ....Một buổi trưa tôi đang ở trong tiệm và làm cho khách thì được cú phôn của cô bạn. Cô hốt hoảng báo cho tôi một hung tin cô bất ngờ hay được về cô bạn nọ vốn từng có làm ở tiệm cô rồi tiệm tôi; qua đời đã hơn một tuần nay! Cô chưa biết lý do cô ấy qua đời, chỉ biết là xác còn để ở nhà quàn cho mọi người đến viếng lần chót, sáng mai thì chôn.

 Cô hẹn giờ rủ tôi cùng đi viếng xác và tôi đã sốt sắng đáp lời.

 Gác phôn với cô bạn, tôi ngẩn ngơ! Thật không thể ngờ vì mới hôm tháng trước tôi gặp cô ấy bên chợ Đại Hàn, nom khỏe mạnh và vui, cho biết đã bán nhà cũ, dọn về ngôi nhà lầu mới, do con trai lớn mua cho cô ở nên thích lắm! Tôi dã mừng cho cô! Nào có ngờ đâu! Thôi thì tôi chỉ biết cầu nguyện cho cô, chớ biết sao?!

 Tôi lại lo làm tiếp cho khách. Vừa làm tôi vừa nghĩ về cô và nghĩ luôn đến bao người mình mới thấy đó, gặp đó, mà đùng một cái nhận được hung tin là vĩnh viễn ra đi!

 Có ngưòi thì bị chết vì tai nạn lưu thông bất chợt đến, có người bị chết vì bạo bệnh đột xuất, có người thì ngủ qua đêm không dậy. ... Bởi thế hễ tôi hôm nào mà ngủ qua đêm được dậy, thấy mình vẫn khoẻ mạnh và đi được an toàn tới tiệm làm là mừng cho mình hôm đó vẫn còn được sống. Còn được sống thì tôi muốn mình phải gắng sống cho tốt. Vì sống tốt chính là lời cám ơn ý nghiã nhất cho việc mình được sống. Hơn nữa có sống tốt thì tôi mới làm cho đời sống của mình với luôn cả của người được hạnh phúc, đồng thời tôi còn tạo luôn được cái phúc cho mình ở đời sau. Để rồi đây dẫu tôi có bị ngủ qua đêm không dậy, hay có bị chết cách hốt nhiên, đột ngột.. ... .... thì mọi thứ tôi có được ở đời nầycũng hốt nhiên và dột ngột bỏ lại hết! Nhưng, tôi vẫn có sẵn được cái phúc mà mình đã tậu, đi theo với mình.

 Do đã có hẹn chiều đến sẽ cùng đi viếng xác nên tôi làm đến xế trưa thì lo chạy về nhà. Tôi có mua mấy cây cải để sẽ muối dưa, đang còn phơi ở ngoài sân, muốn phải về lấy đem vô nhà cho an tâm kẻo mình đi đến tối đêm mới về, hoặc kẻo trời mưa ... Lấy cải vô nhà xong đâu đấy, tôi đi vòng ra sân sau tưới cây vì cũng lo mình về muộn không tưới được! Bất ngờ tôi thấy có đàn kiền bò ngang qua trước lối vào của cái nhà chứa đồ (Storage Shed) ở vườn sau (chớ không có vào trong nhà ấy). Thế là tôi lập tức đi lấy cái bình xịt kiến, xịt từ đàn kiến đang bò đến cả cái ổ của chúng cho tới lúc thấy chúng chết bằng hết mới thôi. Rồi tôi quét dọn, hốt xác kiến và rác rưởi quanh đấy, mới quay trở vô tiệm. Gặp lúc vắng khách, tôi vô phòng nằm nghỉ. Tôi muốn nghỉ một tí đẻ lấy sức nhưng hình ảnh của cô bạn với bao kỷ niệm cứ hiện rõ trước mắt tôi và xoáy vào lòng tôi bao thổn thức! Đời cô cũng khổ vì chồng ăn ở hai lòng và bài bạc phá sạch tiền! Chồng cô thế, mà có ông khách Mỹ thấy săn đón cô lắm, nhưng cô chẳng thiết, chỉ có muốn sống vì con. Cô hay cười luôn, ăn nói diụ dàng, mềm mỏng. Dù cô không làm lâu ở tiệm nào cả, nhưng tôi chịu cô ở cái tánh không bao giờ nói xấu chủ, nói xấu bạn làm. Tôi chỉ không chịu cô ở cái tật cô làm nhanh, làm dối nên hay ý kiến với cô là "hai cái bàn tay của em lắm tội đấy nhé" (vì cô vừa làm cẩu thả cho khách vừa thẳng thừng lấy đúng giá chớ không bớt. Cô bảo cô đã quen như thế, từ những năm cô mở tiệm, một mình tự xoay sở lúc đông khách)

 Nghĩ đến việc cô bạn làm dối cho khách đến mình còn chịu không được nên tiệm mình phải đành chia tay với cô dù rằng mình vẫn quí cô (vì chúng tôi quen nhau từ lúc còn đi học cái nghề "húi tóc dũa móng tay". Ra trường thì mỗi người mỗi ngả, cô đã bao lần mở tiệm, bán tiệm và đi làm mãi ở các tiệm khác rồi mới đến tiệm tôi) nên tôi cũng thấy lo cho cô lắm! Biết đâu linh hồn cô sẽ phải trả lẽ chỉ vì đôi bàn tay cô bị lỗi đức yêu thương cũng không chừng?! Vì tôi vụt nhớ lời Chúa dạy: “Nếu tay phải con nên dịp tội cho con thì hãy chặt mà ném nó xa con; vì thà mất một chi thể còn hơn là toàn than bị ném vào hỏa ngục” (Mt 5, 30)

 Và nhớ lời Chúa dạy để lo cho cô thì tôi cũng nhìn lại đôi bàn tay của mình để thấy đôi tay mình bị lỗi đức yêu thương nhiều lắm chứ chẳng sạch sẽ, tốt lành chi đó trong việc hành nghề “húi tóc dũa móng tay” nầy! Vì tôi ngày ngày tiếp xúc với đủ loại khách hàng để phục vụ họ và được họ “nuôi” mình no cơm, ấm áo, nên cửa nên nhà… thì lẽ ra tôi phải phục vụ họ vừa với tấm lòng biết ơn lẫn với tinh thần công bình, bác ái mới phải. Đằng nầy tôi thường hay có tùy theo khách mà phục vụ! Nếu là người khách nhã nhặn, lịch sự, dễ dãi không làm khó mình lại còn “chơi điệu” nữa … thì tôi phục vụ hết lòng và còn tự nguyện làm “free” thêm cho này nọ (như cắt lông mày, cạo dùm họ lông ở tai và râu ở hai bên mang tai …). Còn nếu gặp người khách khó ưa khó chịu, kèn cựa và nói chung là “thấy ghét”thì tôi hay phục vụ họ theo kiểu “nín thở qua sông” và chẳng có chiều đãi, săn sóc, làm “free” cho gì hết dù là họ yêu cầu bởi thấy tôi làm “free” cho người khách khác!!! Bây giờ kiểm lại và nhớ lại những lời Chúa dạy về sống yêu thương, công bằng, bác ái trong phục vụ, trong đối xử với tha nhân mà tôi đã từng thuộc nằm lòng thì giật mình thay! Vì nào Chúa dạy: “Hãy yêu thương kẻ khác như chính mình” (Mt 22, 39), nào: “Các con hãy yêu mến nhau như Thầy đã yêu mến các con” (Ga 15, 12), nào: Ai xin thì con hãy cho. Ai muốn vay mượn thì con đừng khước từ(Mt 5, 42)… Bởi vậy tôi hiểu mình phải lo chấn chỉnh lại chớ không thì “khốn”! Mà “khốn” chỉ vì cái não trạng thiên lệch của mình và nhất là do đôi bàn tay nầy từ chối sống yêu thương! Vừa nghĩ vậy, tôi vừa xòe đôi bàn tay mình ra. Ôi! Tôi điếng hồn nhìn thấy trong cái móng tay ngón cái của mình có cái xác một con kiến đen đen bé xíu! Ôi! Hóa ra bàn tay tôi còn là bàn tay sát sanh dữ dằn nữa kia!!! Phải rồi, tôi “sát sanh dữ dằn” vì đàn kiến ấy vô can, chẳng phá phách, chẳng làm hại gì tôi hết! Chỗ của nó là ở xa ngoaì vườn, nếu nó ở trong gốc cỏ thì có thể tôi không thấy và nó sẽ được yên thân! Đằng nầy chỉ vì nó có vấn đề sao đấy phải di chuyển mới bò ngang qua trước lối vào của cái nhà chứa đồ tôi bỏ hoang ở ngoài vườn thôi! Mà đàn kiến cũng không có vào trong cái nhà đó nữa! Nhưng chỉ do tôi không thích lũ kiến và tôi lo nhỡ lúc nào đó nó sẽ bò vô nhà, chui vô bếp, bám vào thức ăn… Nên thấy nó là tôi diệt trước để trừ hậu hoạn! Ôi! Bàn tay tôi giết nó, tàn sát cả nhà nó chỉ với lý do thật quá ích kỷ của mình mà nó không thù hận tôi, lại còn gởi xác nó trong cái móng tay tôi! Ôi! Thương và tội cho nó lắm! Và ôi may mà tôi phóng xe đi được an toàn về tiệm, chứ nếu tôi gặp nạn “chết tươi” thì tôi chắc chắn là ra trình diện Chúa: Không chỉ với đôi bàn tay bị lỗi đức yêu thương mà còn bị thêm cái tội “sát sanh dữ dằn” nữa! Thử hỏi linh hồn tôi sẽ “khốn” đến đâu?!

 Cũng vì việc với con kiến mà lúc này tôi được nhớ ra hai câu thơ mình đã thuôc nằm lòng không biết từ lúc nào trong trí:

Ngàn có tổ chim: cây chớ hạ,

Ruộng đùn ổ kiến: hãy khoan cày

 Vâng, đấy là truyền thống nhân đạo thật đáng ngưỡng mộ của ông bà xưa mình! Vì không chỉ “Thương người như thể thương thân” mà thương lan man đến cả loài chim loài kiến nên khuyên con cháu: thấy cây trên rừng có tổ chim thì chớ đốn, thấy dưới ruộng có ổ kiến đùn thì khoan cày xới vội cho vụ mùa mà sẽ làm hại chúng! Bởi yêu thương là yêu là thương chớ không có làm hại dù cho đó là chim chóc, côn trùng.

 Tôi cũng vụt nhớ đến câu chuyện ngụ ngôn “Con kiến và con ve sầu” mình học lúc còn bé, nhớ luôn cả câu thành ngữ “Kiến tha lâu đầy tổ”của ông bà xưa dạy khuyên con cháu siêng năng, cần cù, bền chí, nhẫn nại để được thành công, thành nhân. Tôi nghĩ hẳn đây cũng là một trong muôn vàn lý do yêu thương của Thiên Chúa Tình Yêu khi tạo ra loài kiến được tồn tại trên mặt đất để giao cho con người cai quản chúng…

 Tôi tâm đắc cái ý nhân đạo của việc “Ruộng đùn ổ kiến hãy khoan cày” ở điểm là nhà nông nên việc cày đất vỡ ruộng đúng lúc đúng thời vụ đúng mùa để trồng trọt thì mùa màng lúa má mới được sai bông, triũ hạt, trúng mùa. Trúng mùa thì sẽ sống sung túc. Mà khoan cày chỉ vì thương đàn kiến mất ổ, mất chỗ ngụ an toàn và có thể mất mạng nữa, mà phải nấn ná chờ giải quyết cho yên chuyện chúng mới tính đến chuyện mình là quá nhân đạo và quá đẹp! Với có bao hàm luôn cả ý hy sinh nữa, vì có thể lúc cày đất thì không kịp thời vụ nên sẽ bị thất thu. Nhà nông mà bị thất thu thì đâu thể sống sung túc được…

 Và vâng, tôi đặt mục tiêu mình phải gắng đạt được trong năm mới này khi tôi tiếp thu được ý nghĩa của chữ “Hãy Khoan” là vậy! Để một khi tôi muốn làm việc gì đó (kể cả nói năng, viết văn) thấy là nên, là hữu ích cho mình thì tôi cần đắn đo cân nhắc xem nếu như mình không có để cho người khác bị gặp phải hữu sự chẳng lành thì tôi mới sẽ làm, bằng ngược lại thì tôi “hãy khoan” làm để kẻo mình sẽ hại người (hại công ăn việc làm, danh dự, tiếng tăm, gây sự bất hòa, hiểu lầm, ngờ vực...) mà “khốn” cho mình lắm!! Đơn giản chỉ có vậy thôi. Nhưng thực hành được là tôi hiểu không dễ tí nào vì phải thắng với “cái tôi” của mình “Rằng quen mất nết đi rồi”!

 California 30-11-2009

 

 

Tác giả: Hoàng Thị Đáo Tiệp
   dunglac@gmail.com