Xiển dương đạo sống văn hóa Việt có sức bay lên trong cái thần dũng lực của rồng và an lạc của chim tiên.
Mạng Lưới Dũng Lạc Tủ Sách Dũng Lạc Phòng Ảnh Nghệ Thuật Hướng Dẫn
Trần Hữu Thuần
Bài Viết Của
Trần Hữu Thuần
Mời đọc sách: Tiến Đến Cách Xử Lý Mục Vụ về Văn Hóa (do Hội Đồng Giáo Hoàng về Văn Hóa của Tòa Thánh)
Giáo hoàng và báo chí (bài của Fr. Raymond J. de Souza)
Đổi mới trong tiếp diễn: Diễn dịch của Giáo hoàng Benedict về Vatican II
Khoa học, kỹ thuật và tương lai con người - Một hướng dẫn mới về đạo đức sinh học từ Vatican
Ý nguyện tự do, tiền định và chủ thuyết định đoạt - chương 3: Tự Do
Giọng nói tiếng Việt Nam từ Bắc vô Nam
Ý nguyện tự do, tiền định và chủ thuyết định đoạt (Sách): chương 1
Điểm sách (205): Sinh vật cao cấp: Vẻ đẹp, trang nhã, và sự kỳ lạ của xã hội côn trùng (của Bert Hölldobler và Edward O. Wilson)
Điểm sách (204): Chẳng ai nhìn thấy Thiên Chúa (của Michael Novak)
Điểm sách (200): Tiếp nhận quà tặng của tình bạn: Khuyết tật trầm trọng, Nhân chủng thần học, và đạo đức (của Hans S. Reinders)
Chuyện ngắn ngủn
Điểm sách (199): Ayatollah[1] xin không đồng ý: Nghịch lý của Iran hiện đại (của Hooman Majd)
Điểm sách (198): Chết với gián đoạn (của José Saramago, Margaret Jull Costa dịch)
Điểm sách (197): Vatican: Bí mật và kho tàng của thành thánh (của Michael Collins)
Điểm sách (196): Phát súng bạn bè: Song tấu (của A. B. Yehoshua, Stuart Schoffman dich từ tiếng Hebrew)
Điểm sách (195) : Ngoại giao bí mật của Vatican (của Charles R. Gallagher, S.J.)
Điểm sách (193): Lòng thương xót: Một cuốn tiểu thuyết (của Toni Morrison)
Điểm sách (192): Chị Teresa (của Barbara Mujica)
Điểm sách (191): Chân lý được tranh cãi: Hồi ức II (của Hans Küng)
Điểm sách (190): Vùng đất ngọt ngào của tự do: cuộc đấu tranh bị lãng quên cho nhân quyền ở miền Bắc (của Thomas J. Sugrue)
Điểm sách (189): Đức Kitô trong Phúc âm của năm phụng vụ (của Raymond E. Brown)
Điểm sách (188): Ân sủng tổ tiên (của Diarmuid O.Murchu)
Điểm sách (187): Lincoln: Tiểu sử một nhà văn (của Fred Kaplan)
Điểm sách (186): Bỏ lại đàng sau hay để bị mụ mẫm: Nguy hiểm khôn khéo của việc phổ cập thời tận cùng (của Gordon L. Isaac)
Điểm sách (185): Theo dòng đời: Dõi theo niềm tin tôn giáo, thực hành, và thay đổi (của Michelle Dillon và Paul Wink)
ĐIỂM SÁCH (1074): NGÀY PHÁN XÉT: CUỘC ĐẤU TRANH CHO SỰ SỐNG TRÊN QUẢ ĐẤT (CỦA PAUL COLLINS)

(Judgment Day: The Struggle for Life on Earth by Paul Collins . Maryknoll, NY: Orbis Books, 2011. 304 trang. $22.00 nguyên thủy; $5.69-15.76 tại amazon.com)

Bài của John Sniegocki, Xavier University, Cincinnati, OH 47207
Nguồn: The Catholic Books Review, 2011

Trần Hữu Thuần (dịch)

Cuốn sách này tìm cách giáo dục người đọc về chiều sâu của các tai biến môi sinh mà thế giới chúng ta hiện đang đối mặt, cách riêng các vấn đề liên hệ qua lại với việc làm ấm toàn cầu và dân số quá đông của loài người. Nó cũng thăm dò các tài nguyên có thể có trong truyền thống Kitô giáo tìm kiếm các đáp ứng xây dựng cho các vấn đề này.

Trong chương mở đầu, tác giả khiêu khích xác nhận rằng “những ai trong chúng ta có cuộc sống kéo dài bảy chục năm từ khởi đầu Thế chiên thứ hai sẽ nằm trong các thế hệ bị coi thường và bị nguyền rủa nhất trong toàn bộ lịch sử loài người” [3]. Lí do của điều này là rằng các thế hệ này đã hủy hoại phần lớn vẻ đẹp và phức tạp của thế giới tự nhiên và đã tạo ra các điều kiện trong đó chính sự sống còn của dòng giống con người, hoặc ít nữa nền văn minh con người, đang bị nghi ngờ sâu sắc. Sự bóc lột thế giới tự nhiên như vậy, Collins lập luận, tạo ra một “tình huống tội lỗi sâu xa” [4].

Tác giả cung cấp trong chương thứ hai một duyệt lại một số trong các ảnh hưởng hiện thời và tiên đoán tương lai của việc làm ấm toàn cầu, ví như các gia tăng thời tiết cực đoan, nâng cao mức nước biển, hạn hán, và việc làm tan cực Bắc (cho dẫu cần ghi nhận rằng các hiệu quả tiêu cực quan trọng khác, ví như lan truyền bệnh hoạn, việc xem ra gia tăng đối kháng bạo lực, và các vấn đề khác không được đề cập đến). Collins nêu bật mối quan tâm của nhiều nhà khoa học rằng các điểm tận cùng có thể sẽ mau chóng đi đến, hoặc có thể đã đi đến, sẽ dẫn đến việc làm ấm toàn cầu rất nhanh có thể làm nguy hại chính sự sống còn của chủng loại con người hoặc đem lại sự sụp đổ của nền văn minh con người và một Thời kì tăm tối mới. Thành tố thiết yếu nhất của đáp ứng xây dựng cho các thực tại tàn khốc này, Collins lập luận, là để “thuyết phục người ta rằng chúng ta đang đối mặt với một vấn đề luân lí bao trùm, to lớn hơn chiến tranh, nghiêm trọng rất nhiều hơn suy sụp tài chánh, liên hệ gần gủi với nhưng siêu việt thậm chí sự bất công xã hội, và chắc chắn vượt quá xa các nhu cầu và lo lắng cá nhân của chúng ta” [51-2].

Từ khước các tuyên bố rằng Kitô giáo chính yếu đã chịu trách nhiệm về tai biến môi sinh, Collins nêu bật thay vào đó các vấn đề ví như chủ thuyết tiêu cùng, chủ thuyết cá thể, và các huyền thoại theo chủ thuyết tư bản và chủ thuyết Marx về ‘tiến trình’ đã định hình đời sống kinh tế và chính trị theo các phương cách phá hoại. Đồng thời, ông thừa nhận các vấn đề khác nhau theo truyền thống Kitô giáo cần được vượt qua, ví như một chủ thuyết nhị nguyên thường xuyên làm giảm giá trị thiên nhiên, các nhận thức nào đó về ‘quyền chi phối’ mà ông lập luận đang hiện diện trong bản văn Kinh thánh (cho dẫu nhiều học giả Kinh thánh có thể sẽ thách thức cách diễn dịch của Collins), và tính không có thể được của nhiều giáo hội đáp ứng với những gì Collins có thể sẽ xem trở nên các phương cách xây dựng cho vấn đề dân số quá đông của loài người.

Trong khi xem Kinh thánh như đang có một số khả năng cho việc định hình một đạo đức môi trường tích cực, Collins tìm thấy nhiều nhận thức hơn trong tác phẩm của nhiều nhà thần học môi trường Kitô giáo đương thời (hoặc ‘thần học địa dư’ [geologians]) ví như Thomas Berry, Matthew Fox, Sean McDonagh, Jurgen Moltmann, và nhiều nhà thần học tiến trình, những người được thảo luận đến trong phần sau của cuốn sách. Collins nhấn mạnh đến nhu cầu về ‘các nghiêng chuyển căn bản của việc nhấn mạnh’ trong thần học Kitô giáo. Cách riêng, ông nêu bật nhu cầu về việc tư duy lại nhận thức của chúng ta về Thiên Chúa, ‘sự siêu việt’ của Thiên Chúa, và mạc khải, muốn khẳng định nhấn mạnh rằng con người ‘chỉ xem ra gặp gỡ sự hiện diện siêu việt của Thiên Chúa trong thế giới tự nhiên như trong Kinh thánh hoặc giáo hội” [21]. Collins chia sẻ kinh nghiệm thần bí của chính ông về Thiên Chúa qua thiên nhiên đã xẩy ra tại Hồ Pedder ở tây nam Tasmania vào năm 1971, một kinh nghiệm đã ảnh hưởng sâu sắc trên phần còn lại của đời ông [223-5].

Trong khi tập chú nhiều hơn trên kinh nghiệm, cách riêng kinh nghiệm về thiên nhiên, và ít hơn trên Kinh thánh như là điểm tập chú của mạc khải (cho dẫu không từ chối đưa cho Kinh thánh một vai trò mạc khải), xử lí của Collins cũng đến một số chừng mực di dịch Đức Giêsu khỏi trung tâm của nền thần học Kitô giáo. “Tôi quan tâm nhiều đến việc tìm kiếm Thiên Chúa trên thế giới,” ông khẳng định, “hơn tôi đang tìm kiếm Đức Giêsu” [262]. Ông xem Đức Giêsu “không nhiều như là điểm trung tâm của lịch sử mà như là biểu tượng rốt cùng rằng Thiên Chúa xem vật chất của Thiên Chúa, thế giới tự nhiên hết sức nghiêm chỉnh” [260-1]. Khẳng định này về thế giới tự nhiên, ông lập luận, là ý nghĩa chính yếu của Nhập thể.

Khi nghiên cứu tình trạng của thế giới chúng ta, Collins có hi vọng vào tương lai không? Như là một sử gia, ông xem nó rất không như là rằng các thay đổi căn bản được cần đến để ngăn ngừa sự sụp đổ của văn minh loài người sẽ xẩy ra. Dẫu thế, ông nói, “điều cuối cùng tôi muốn khuyến khích là thái độ yếm thế hoài nghi. Chúng ta phải làm càng nhiều càng tốt có thể được theo con người” [269]. Như một có người có đức tin, ông nhấn mạnh đến nhu cầu tín nhiệm vào sự quan phòng của Thiên Chúa. “Sự tín nhiệm của tôi,” ông nói, “nằm trong một Thiên Chúa Đấng Tạo dựng sẽ không bỏ rơi thế giới, là sản phẩm của tính sáng tạo thần thiêng” [271]. Phương thế chính xác qua đó Thiên Chúa sẽ cứu vớt thế giới, dẫu vậy, ông không tuyên bố biết đến.

Nói chung, cuốn sách này trình bày thông tin rất có ích về tình trạng lâm nguy hiện thời của thế giới chúng ta, cho dẫu hiện hữu các đưa dẫn đầy đủ hơn và rõ rệt hơn vào thay đổi khí hậu. Với chiều kích thần học của cuốn sách, nhiều người đọc Kitô giáo sẽ xem ra tìm thấy nó không chính thống cho đủ, cách riêng liên quan đến nhận thức của Collins về bản vị của Đức Giêsu. Dẫu vậy, thách thức của tác giả với các giáo hội để có được chiều sâu nghiêm chỉnh nhiều hơn về các tai biến môi sinh/môi trường hiện thời, và để đánh giá tốt hơn sự quan trọng của thiên nhiên như là một bối cảnh của kinh nghiệm về Thiên Chúa, chắc chắn là các lời mời gọi phải được chú ý thận trọng và đáp ứng. Và về các nỗ lực của tác giả để nâng cao nhận biết về các vấn đề này, chúng ta sẽ phải ghi ơn sâu xa.

 

Tác giả: Trần Hữu Thuần
   dunglac@gmail.com