Xiển dương đạo sống văn hóa Việt có sức bay lên trong cái thần dũng lực của rồng và an lạc của chim tiên.
Mạng Lưới Dũng Lạc Tủ Sách Dũng Lạc Phòng Ảnh Nghệ Thuật Hướng Dẫn
Lê Đình Thông, phd.
Bài Viết Của
Lê Đình Thông, phd.
ĐTC Bênêdictô XVI nói về Sứ Mạng...
HĐGMVN Cử hành Thánh Lễ trọng thể ...
Miện Gai Thương Khó Chúa Kitô bảo tồn tại Nhà Thờ Đức Bà Paris
Henri de Lubac đối diện với chủ nghĩa nhân bản vô thần: luận án tiến sĩ của Lm. Nguyễn Tiến Dưng
Giáng Sinh : Ngày Lễ của Thương Yêu và Hòa Giải
Tình Mẫu Tử trong thi tập "Ngàn Thương" của Cung Chi
Kỷ Niệm 154 Năm Công Bố Tín Điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội
Lời cầu nguyện trong cơn bách hại
Đại học Công giáo: hiện tình trên thế giới và triển vọng tại Việt Nam
Đại Học Công Giáo Paris trình thuật Công Vụ Tông Đồ Phaolô qua tác phẩm của Mendelson
Bài Ca Đức Mến của Thánh Phaolô trong Tang Lễ Sœur Emmanuelle tại Vương CungThánh Đường N.D. de Paris
Hành hương Lisieux
Thống hối và sống lại trong hành trình Damas
Con Đường Damas (thơ)
Tháng Hồng
Thánh Phaolo bổn mạng phong trào Cursillo
Thánh Philipphê Phan Văn Minh, nhà thơ và nhà ngữ học tiên phong
DÒNG ĐỨC BÀ KỶ NIỆM 75 NĂM MỞ TRƯỜNG HỌC TẠI VIỆT NAM

LÊ ĐÌNH THÔNG


Chân phước Alix Le Clerc (1576-1622), sáng lập Dòng Đức Bà


‘‘Nhờ ơn Chúa, năm xưa gieo hạt giáo dục trồng người, ngày nay thu hoạch trái chín nhân sinh’’. Ca khúc nhập lễ ngợi ca các công trình cao cả của Thiên Chúa trong thánh lễ Tạ Ơn cử hành trọng thể sáng chủ nhật 28-11-2010 tại trụ sở Fondation Eugène Napoléon đánh dấu 75 năm Dòng Đức mở trường học tại Việt Nam. Thánh lễ do cha Alain Riou dòng Đa Minh chủ lễ, các cha Trần Ngọc Anh, Nguyễn Văn Hào, Nguyễn Ngọc Phương và Lê Văn Minh đồng tế. Lễ vật dâng lên Thiên Chúa là thành quả 75 năm Dòng Đức Bà Nữ Kinh sĩ thánh Âu Tinh (Congrégation Notre Dame Chanoinesses de saint Augustin), quen gọi là Couvent des Oiseaux, thực hiện ý nguyện giáo dục của chân phước Alix Le Clerc, mở trường tại Việt Nam (1935-2010). Các nhà nữ tu là nhà giáo dục (religieuses éducatrices) hằng quan tâm đến những người không đủ điều kiện học tập cũng như bao thiếu nữ khác, mở trường dạy học giáo dục đức tin, giáo dục văn hóa, giáo dục nhân bản, giáo dục xã hội, giáo dục tâm thể lý (Niên giám Giáo hội Công giáo Việt Nam 2005, tr. 366)

Nữ tu Nguyễn Thị Hồng Quỳ, Bề trên Tổng quyền Dòng Đức Bà

Trong phần nhập lễ, nữ tu Marie Alexia Nguyễn Thị Hồng Quỳ, Bề trên Tổng quyền Dòng Đức Bà, chào mừng cộng đoàn như sau : ‘‘Chúng tôi đến từ nhiều quốc gia, cùng nhau tập họp nơi đây để cử hành lễ kỷ niệm 75 năm Dòng Đức Bà đến Việt Nam, cùng nhau hồi tưởng những kỷ niệm êm đẹp một thời sống trong ơn phúc. Tất cả bắt đầu bằng việc Đức Bà đi viếng bà thánh Isave :

Tin Mừng theo thánh Luca trình thuật rằng :‘‘Đức Bà vội vã lên đường, đến miền núi, vào một thành miền Giuđê.’’ Chúa Kitô trong lòng thôi thúc khiến Bà bắt đầu lo toan cho người chị họ. Ngồi trên lưng lừa trên con đường gập ghềnh sỏi đá, Đức Bà có thì giờ suy ngẫm lời thiên thần truyền tin, tuy bồi hồi mà thanh thản dường bao !

Niên giám Dòng Đức Bà ghi lại Mười Hai nữ tu lên đường truyền giáo trong cuộc hải trình vào tháng Chín 1935. Sau lời từ biệt là cuộc hành trình kéo dài 3 tuần lễ trực chỉ châu Á, sóng biến lúc êm lúc động. Các Mẹ nghe tiếng Chúa từ tận đáy lòng. Tương lai rồi sẽ ra sao ? Niềm vui, sự từ bỏ đối diện với những điều còn xa lạ cần để sống từng ngày trong năng động của vô thường !

Không thể thực hiện ý nghĩa Thăm viếng mà không đón nhận tha nhân trong sắc thái riêng biệt : các nữ tu truyền giáo tiên phong ước mong thấm nhuần di sản văn hóa châu Á. Phúc âm khởi đầu bằng sự thấu hiểu các không gian lớn ở phương Đông. Chặng đường kế tiếp là sự hiểu biết lẫn nhau.

Ý nghĩa Thăm viếng còn là còn là dịp để tạ ơn Chúa đã hiện diện nơi những người được viếng thăm và những người đi thăm viếng. Điều kỳ lạ này được tỏ hiện. Cha Dourne thuộc Hội Thừa sai Paris đã nói lên kinh nghiệm này trong sách : ‘‘Thiên Chúa yêu thương lương dân’’ (Dieu aime les païens). Về điều kỳ diệu sống động này, tôi muốn kể lại chứng từ của một người bạn giáo sư triết học đông phương sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống Nho, Phật, gặp gỡ Thiên Chúa qua Phúc âm và được Chúa viếng thăm. Trả lời câu hỏi của một người Âu : Tại sao lại bỏ Khổng, Phật để trở nên môn đệ của Chúa ? Vị giáo sư triết học đã trả lời như sau : Từ thuở còn thơ, tôi được dạy dỗ trong Đạo lý : Nhân ( ) Nghĩa ( ), Lễ (), Trí (), Tín (). Những lời tâm huyết này đến nay còn lưu truyền trong tấm thân tôi.

Đức Phật dạy ta từ bi hỉ xả, dứt bỏ tục lụy, diệt bỏ tham sân si… Lời tâm huyết này giúp ta thanh luyện, sống vui với tha nhân giữa chốn bụi trần. ‘‘Luôn luôn reo trong hồn, trong mạch máu’’, lời tâm huyết của Chúa Kitô chảy trong huyết quản tái tạo cả châu thân.

Đức Phật và Đức Khổng là các bậc thầy. Chúa Giêsu mới là Bạn đời yêu dấu.

Hôm qua, các nữ tu và các cựu học sinh đã đến Verneuil, nơi xuất phát của nhóm Mười Hai. Mỗi người đều mặc niệm trước mộ Mẹ Marie du Rosaire và các nữ tu từng giẫm chân trên mảnh đất Việt Nam, từ Bắc xuống Nam, sau cùng đất lành chim đậu trên một ngọn đồi ở Đà Lạt để xây cất ngôi trường đầu tiên của Dòng. Chúng ta đã ôn lại cuộc hành trình của các nữ tu, các nhà truyền giáo, các nhà giáo dục…

Cầu mong cuộc sống chúng ta trải qua những lần viếng thăm : có bao nhiêu cơ hội mang lại cho tha nhân và nhận của bao người cuộc sống tràn đầy yêu thương.

 Nữ tu Hồng Quỳ là cựu học sinh Notre Dame du Rosaire (Hà Nội) và Notre Dame du Lang Bian (Đà Lạt). Lễ hội ngày 28-11-2010 là do Hội cựu Nữ sinh và Thân hữu Dòng Đức Bà tổ chức.

Hai hoàng hậu : một tấm lòng

Hoàng hậu Nam Phương (1914-1963)

Từ 1926 đến 1932, nữ sinh Marie-Thérèse Nguyễn Hữu Thị Lan theo học tại Dòng Đức Bà ở đưòng Ponthieu Paris. Sau này, cựu nữ sinh Couvent des Oiseaux này trở thành Nam Phương Hoàng Hậu. Bà hằng quan tâm theo dõi hoạt động của trường Notre Dame de Lang Bian (Đức Bà Lâm Viên).

Nhà trường khánh thành năm 1935, tính đến nay là 75 năm. Năm 1935, Notre Dame de Lang Bian rộng 12 hécta, ngày nay chỉ còn 2 hécta. Trước đây, trường có 300 nữ sinh nội và ngoại trú, theo chương trình Pháp đến năm 1970. Nhà trường chú trọng đào tạo các nữ sinh về cả ba mặt chân, thiện, mỹ ; về trí dục, đức dục và thể dục, dạy nấu nướng và may mặc.

Nữ tu Mai Thành làm bốn câu thơ về ngôi trường Notre Dame du Lang Bian như sau :

Hãy về đây giữa Lâm Viên hùng vĩ,
Giữa Cam Ly nhả bạc giữa trời xanh.
Hãy về đây khi gió sớm nghiêng mình,
Cùng thông biếc dâng lên ngàn kỷ niệm.

Hai năm sau (1937), Dòng Đức Bà mở thêm trường Notre Dame du Rosaire ờ Hà Nội. Mười lăm năm sau (1950), Dòng Đức Bà mở trường Regina Mundi ở Saigon.

1935 : Notre Dame de Lang Bian (Đà Lạt)

1937 : Dòng Đức Bà mở trường Notre Dame du Rosaire tại Hà Nội

1950 : Nguyện đường Dòng Đức Bà và trường Regina Mundi (Saigon)

Hiệp hội Eugène Napoléon tại Paris

Hoàng hậu Eugénie Napoléon

Vào chủ nhật thứ I mùa vọng năm nay, Dòng Đức Bà kỷ niệm 75 năm mở trường học ở Việt Nam (1935-2010) tại trụ sở hiệp hội Eugène Napoléon (Paris). Cơ sở giáo dục này hoạt động từ đệ nhị đế chính (second empire) nhằm dạy dỗ các thiếu nữ mồ côi.

Cách nay 157 năm, ngày 26-1-1853, hội đồng thành phố thông qua ngân sách 600 000 phật lăng vàng để mua một chuỗi kim cương biếu hoàng hậu Eugénie, vợ vua Napoléon III. Hai hôm sau, hoàng hậu quyết định dùng số tiền này để mở trường dạy miễn phí cho các thiếu nữ nghèo. Nhằm tán dương công đức của vị hoàng hậu nhân đức, kiến trúc sư Hittorff đã thiết kế ngôi nghĩa thục thành hình chuỗi kim cương, biến hột xoàn trang sức thành sỏi đá xây trường. Ngôi trường được khánh thành ngày 28-12-1856. Các nữ tu Dòng Đức Bà hiện nay vẫn tiếp tục thực hiện ý nguyện cao đẹp của hoàng hậu Eugénie tại ngôi trường hình sâu chuỗi, năm nay có 1500 nữ sinh thuộc đủ thành phần trong xã hội.


Nghĩa thục Eugène Napoléon xây hình chuỗi kim cương



Hãy làm cho Ngài lớn lên

Ngoài các bản thánh ca tiếng Pháp là hai ca khúc ‘‘Ngợi Khen’’ của Hải Linh, phổ nhạc Magnificat và ‘‘Hãy làm cho Ngài lớn lên’’ của Bùi Văn Tường, phổ nhạc lời Đức Bà truyền dạy chân phước Alix Le Clerc.

Ngày 27-11, các nữ tu và cựu học sinh Dòng Đức Bà hành hương về nguồn tại Verneuil-sur-Seine nhằm nhắc lại các quan hệ giữa Verneuil và Việt Nam.


Lễ hội kỷ niệm 75 Dòng Đức Bà mở trường học tại Việt Nam kết thúc với hội luận ‘‘Đối thoại về sự gặp gỡ các nền văn hóa’’ tại hội trường Fondation Eugène Napoléon. Diễn giả là sử gia Yveline Féray, tác giả công trình nghiên cứu‘‘Dix Mille Printemps’’ và nhà thơ Tôn Thất Thanh Vân, tác giả thi tập ‘‘Le pays d’avant’’. Điều hợp viên là bà Anne Hoffner, tham vấn quản trị, cựu học sinh Trường Đức Bà Nancy. Chúng tôi sẽ có bài giới thiệu về buổi hội luận quan trọng này.

Các nữ tu Dòng Đức Bà trước Nguyện đường

Dòng Đức Bà trên thế giới và tại Việt Nam



Dòng Đức Bà hiện hoạt động tại 13 quốc gia trên 4 châu lục:

Ÿ Châu Âu : Bỉ, Pháp (26 cộng đoàn, 490 nữ tu), Anh, Hungari, Ý, Luxembourg, Hòa Lan, Slovaques.

Ÿ Châu Phi : Congo

Ÿ Châu Mỹ La tinh : Brésil, Mễ Tây Cơ.

Ÿ Châu Á : Trung Quốc (Hồng Kông), Việt Nam

Bề trên tồng quyện là Nữ tu Marie-Alexia Nguyện Thị Hồng Quỳ



Tại Việt Nam, Dòng Đức Bà có 6 cộng đoàn :

Ÿ Saigon : Regina Mundi, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Tân Thuận

Ÿ Xuân Lộc : Long Thành

Ÿ Đà Lạt : Đức Bà Lâm Viên

Bề trên Giám tỉnh là Nữ tu Marie Thécla Trần Thị Giồng

Paris, ngày 28 tháng 11 năm 2010

Lê Đình Thông

Tác giả: Lê Đình Thông, phd.
   dunglac@gmail.com