Xiển dương đạo sống văn hóa Việt có sức bay lên trong cái thần dũng lực của rồng và an lạc của chim tiên.
Mạng Lưới Dũng Lạc Tủ Sách Dũng Lạc Phòng Ảnh Nghệ Thuật Hướng Dẫn
Lê Đình Thông, phd.
Bài Viết Của
Lê Đình Thông, phd.
ĐTC Bênêdictô XVI nói về Sứ Mạng...
HĐGMVN Cử hành Thánh Lễ trọng thể ...
Miện Gai Thương Khó Chúa Kitô bảo tồn tại Nhà Thờ Đức Bà Paris
Henri de Lubac đối diện với chủ nghĩa nhân bản vô thần: luận án tiến sĩ của Lm. Nguyễn Tiến Dưng
Giáng Sinh : Ngày Lễ của Thương Yêu và Hòa Giải
Tình Mẫu Tử trong thi tập "Ngàn Thương" của Cung Chi
Kỷ Niệm 154 Năm Công Bố Tín Điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội
Lời cầu nguyện trong cơn bách hại
Đại học Công giáo: hiện tình trên thế giới và triển vọng tại Việt Nam
Đại Học Công Giáo Paris trình thuật Công Vụ Tông Đồ Phaolô qua tác phẩm của Mendelson
Bài Ca Đức Mến của Thánh Phaolô trong Tang Lễ Sœur Emmanuelle tại Vương CungThánh Đường N.D. de Paris
Hành hương Lisieux
Thống hối và sống lại trong hành trình Damas
Con Đường Damas (thơ)
Tháng Hồng
Thánh Phaolo bổn mạng phong trào Cursillo
Thánh Philipphê Phan Văn Minh, nhà thơ và nhà ngữ học tiên phong
ĐẠI HỌC CÔNG GIÁO: HIỆN TÌNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ TRIỂN VỌNG TẠI VIỆT NAM

LÊ ĐÌNH THÖNG

Giáo sư Claude Bressolette giảng dạy tại Đại Học Công Giáo Paris đã phân biệt giữa các Đại Học của Giáo Hội (universités et facultés ecclésiastiques) và các Đại Học Công Giáo. :

- Các Đại Học của Giáo Hội được quy định trong Hiến Chế ‘‘Sapientia christiana’’ (1979), đặt trọng tâm vào mặc khải Kitô giáo (révélation chrétienne).

- Các Đại Học Công Giáo chịu sự chi phối của Hiến Chế ‘‘Ex Corde Ecclesiae’’ (1990) gồm nhiều bộ môn khác nhau nhằm phổ cập sự hiểu biết dưới ánh sáng của Tin Mừng. Các Đại Học Công Giáo tuyên xưng Đức Tin, đào tạo con người một cách toàn diện.

Bài này lần lượt giới thiệu về các Đại Học Công Giáo trên thế giới, nhiệm vụ của Đại Học Công Giáo, mô hình Đại Học Công Giáo Paris và triển vọng thành lập Đại Học Công Giáo ở Việt Nam..

 

1) Hệ thống các Đại Học Công Giáo trên thế giới :

Đại Học Công Giáo, Giáo Hoàng (université pontificale) trực thuộc Tòa Thánh, giảng dạy các môn Thần học, Giáo luật, Kinh thánh và Triết học và các môn học khác. Danh sách các quốc gia có Đại Học Công Giáo gồm có :

Âu Châu : Ý (Đại Học Giáo Hoàng Thánh Antoine, ĐHGH Thánh Bonaventure, ĐHGH Thánh Thomas d’Aquin, ĐHGH Thánh Giá, ĐHGH Regina Apostolorum, ĐHGH Urbaniana, ĐHGH Salésienne, ĐHGH Thánh Tâm, Học Viện Gioan-Phaolô II, Pháp (Paris, Toulouse, Lille, Đại Học Công Giáo miền Tây (Ouest), Lyon), Đức (Eihstatt), Bỉ (Louvain), Tây Ban Nha (Navarre, Salamanque, Madrid, Deusto), Ái Nhĩ Lan (ĐHGH Maynooth), Hòa Lan (Nijmegen), Ba Lan (ĐHGH Cracovie, ĐHGH Varsovie, ĐHGH Wroclaw, ĐH Công Giáo Lublin), Bồ Đào Nha (ĐHCG Bồ Đào Nha).

Mỹ Châu : Hoa Kỳ (ĐHCG Hoa Kỳ, Học Viện Đa Minh, Trường Thần Học Dòng Tên tại Berkeley, Trường Thần Học Dòng Tên Weston, Chủng Viện Thánh Giuse Dunwoodie, Chủng viện Đức Bà Baltimore ), Canada (Laval), Achentina (ĐHGH Á Căn Đình),  Braxin (ĐHGH Campinas, ĐHGH Minas Gerais, ĐHGH São Paolo, ĐHGH Paraná, ĐHGH Janeiro, ĐHGH Rio Grande du Sul), Canada (Laval, ĐHGH về Trung Đại, Saint Paul Ottawa, Sherbrooke). Chili (ĐHGH Chili, ĐHGH Valparaiso), Colombie (ĐHGH Javeriana, ĐHGH Bolivie), Cuba (ĐHCG Thánh Thomas Villeneuve), Cộng hòa Dominicaine (ĐHGH Madre y Maestra), Equateur (ĐHGH Equateur), Guatemala (Landivar), Panama (Đức Bà Lên Trời), Pérou (ĐHGH Thần học, ĐHGH Pérou), Puerto Rico (ĐHGH Puerto Rico), Uruguay (ĐH CG Uruguay), Venezuela.

Á Châu : Ấn Độ (ĐH GH Thần học và Triết học), ĐHGH Đông phương Nghiên cứu Tôn giáo), Nhật Bản (Sophia), Liban (Thánh Joseph Beyrouth), Phi Luật Tân (ĐHGH Thánh Thomas), Đài Loan (Fu-Jen).

Liên đoàn Quốc tế các Đại học Công giáo, thành lập năm 1924, quy tụ hơn 200 Đại học Công giáo. Liên đoàn được ĐTC Piô XII công nhận năm 1949 và được hưởng quy chế tư vấn cạnh Liên Hiệp Quốc ở Genève.

 

2) Nhiệm vụ giáo dục của Đại học Công giáo : Một số trường có khuynh hướng tập trung nỗ lực và việc điều hành mà quên lãng nguồn cội và các mục tiêu của Đại học Công giáo. Ngoài việc tham gia vào công tác giáo dục của từng quốc gia, Đại học Công giáo bảo tồn bản sắc riêng biệt. : mỗ người có chiều kíchsiêu hình học (dimension métaphysique) hướng về Thiên Chúa. Chính sự kiện tôn giáo (fait religieux) được diễn tả một cách khách quan qua văn hóa và giáo dục. Đại Học Công Giáo chia sẻ sự hiểu biết và kinh nghiệm về Đức Tin Công Giáo. Đại Học Công Giáo nhằm liên kết các lựa chọn về sư phạm, giáo dục, mục vụ, nhằm hướng đến một nền giáo dục đích thực năng động (authentique dynamisme éducatif).

 

3) Đại Học Công Giáo Paris : Nhân chuyến viếng thăm mục vụ ngày 1-6-1980, ĐTC Gioan-Phaolô II đã đọc diễn văn quan trọng tại Đại Học Công Giáo Paris. Trong phần mở đầu, ĐTC đánh giá cao giới đại học Paris có thẩm quyền về mọi bộ môn học thuật, từ văn học đến khoa học, trên cơ sở yêu chuộng tự do tri thức. Tuy nhiên, các khoa học nhân văn vẫn gặp phải những giới hạn về phương pháp luận và những điều giả định (présupposés). Biết bao người thiện chí trăn trở đi tìm chân lý để phó dâng. Thánh Phaolô đã nhắn nhủ người dân thành Athènes đi tìm Thiên Chúa. Một số gặp bế tắc với chủ nghĩa nhân bản vô thần (humanisme athée). Ngoài việc trau dồi học tập, các sinh viên Đại Học Paris đi tìm chân lý, không thể tách khỏi chân lý toàn diện về Chúa Kitô đến từ ánh sáng chân lý của Ngôi Cha và ân sủng của Thánh Linh. Chính ánh sáng chân lý mang lại cho mỗi người một lẽ sống. Các Kitô hữu tìm thấy trong mầu nhiệm Chúa Kitô đường đi, chân lý và cuộc sống của chính mình. Như vậy các hiểu biết về tôn giáo và tiến bộ trong đời sống linh đạo đi đôi với nhau, như lời Thánh Augustinnô :Fecisti nos ad Te, et inquietum est cor nostrum donec requiescat in Te”. Ta nghĩ đến các Đại Học Công Giáo của Pháp có các vị Viện trưởng hiện diện ở đây. Nhiệm vụ của các Đại Học Công Giáo là khai lòng mở trí cho việc tìm kiếm để đáp lại sự khao khát về chân lý và xác thực (certitide). Các hiểu biết xác thực chính là nguồn cội của chân lý. Vì vậy, Đại Học Công Giáo có chức năng quan trọng là uốn nắn cách nhìn thế giới ngày nay dưới nhãn quan công giáo, một cách tiếp cận thực tại. Đó là viễn tượng vượt quá phương pháp và giới hạn của các khoa học chuyên biệt để có thể nhận thức được vai trò của mỗi người trong xã hội, ý nghĩa cuộc sống.

Nói chung, bộ môn triết học và thần học chiếm vị trí hàng đầu. Đây là phân khoa chính của Đại Học Công Giáo. Ngoài việc giảng dạy còn cần các công trình nghiên cứu và xuất bản. Các sinh viên giáo dân ngày càng nhiều học hỏi về thần học. Chính chân lỳ này là tình yêu của Giáo Hội Mẹ có trách nhiệm giải thích Lời Chúa thành văn (Parole de Dieu écrite) và bất thành văn qua hình thức trao truyền (transmise) Giáo Hội còn định nghĩa Đức Tin trung thực với Mặc Khải. Tại Paris, các con sống trong sự sục sôi tư tưởng (bouillonnement de la pensée), có thể mang tính sáng tạo như Thánh Thomas đã chứng minh. Khi hình thành  các tư tưởng mới mẻ, các con phải dựa trên cơ sở Tin Mừng và học thuyết của Giáo Hội. Đó chính là lời cam kết mục vụ (engagement pastoral) của Đại Học Công Giáo Paris. Cha vui lòng găp gỡ các con từ Phi Châu, Mỹ Châu La Tinh đến du học. (Vào thời điểm này các linh mục sinh viên Việt Nam chưa được gởi sang học tập). Cha cầu chúc cho việc học tập tại Đại Học Công Giáo Paris cho phép các con hình thành một ý thức công giáo hiểu biết sâu xa về Giáo Hội. Chính nơi đây mà cuộc sống cầu nguyện được khai hoa cũng như sự hiểu biết tự phát về Thiên Chúa được thăng tiến khiến mỗi người tự hỏi : Con sống thế nào vì Chúa ? Lời giải đáp giúp các con xác tín hơn trong cuộc sống gia đình và nghề nghiệp. Đối với các linh mục, chủng sinh, tu sĩ nam nữ học ở Đại Học Công giáo Paris, các con hãy chuẩn bị cho trọng trách rao giảng Phúc Âm đang chờ đón các con.  Giáo hội Pháp vốn là Giáo hội truyền giáo, nhất là trong thế kỷ XIX, với một Đức Tin năng động đã mang ơn gọi tận hiến cũng như thiết lập các cơ sở giáo dục và tôn giáo khắp nơi trên thế giới (trong số có Việt Nam với các công trình của các Cha Thừa Sai Paris - MEP). Đại Học Công Giáo Paris được thành lập vào thời điểm này, ngày nay đứng trước đồng lúa mênh mông. Các con được học tập ở đây để trở nên những thợ gặt tương lai. Giáo hội trông cậy nơi các con rất nhiều. Ta bầy tỏ lòng biết ơn đối với các giáo chức và các nhà quản trị của Đại Học Công Giáo Paris. Lời kết luận của ta thật sẽ ngắn gọn :  Các con hãy trung thành với di sản đã nhận được. Hãy bỏ đi những ngờ vực reo rắc trong các khoa học nhân văn. Ta mời gọi các con cùng chia sẻ niềm hy vọng và nói với các con sự tin tưởng của ta. Chính nơi đây, các môn đệ của Thánh Têrêxa va Thánh Jean de la Croix đã để lại bao kỷ niệm và gương mẫu về cuộc sống hoàn toàn tận hiến cho sự chiêm niệm về Chân Lý duy nhất. Nơi đây, các linh mục từ các chân trời khác nhau. Họ là chứng nhân hoàn toàn trung thành. Chính nơi dây, một giai đoạn mới đã mở ra, từ hơn một thế kỷ với việc thành lập Đại Học Công Giáo Paris. Cầu xin Chúa Thánh Thần giúp các con làm sáng tỏ những điều còn mập mờ,  sưởi ấm những điều tẻ nhạt, soi sáng những điều tăm tối, dấn bước làm chứng đích thực và quảng đại cho tình yêu của Chúa Kitô, vì ‘‘không ai sống được mà không có tình yêu (Nul ne peut vivre sans amour). Huấn từ của Đức Thánh Cha Gioan-Phaolô  II tại Đại Học Công Giáo Paris nhắc nhở về sứ mạng giáo dục của Giáo hội Công giáo qua Thánh Bộ Giáo Dục Công Giáo  (Congregatio de Seminariis atque Studiorum Institutis) là một trong 9 Thánh Bộ của Giáo Triều Rôma.

Thánh Bộ Giáo dục Công giáo do ĐTC Sixte V lập bằng Tông Sắc Immense ngày 15-1-1588 với danh xưng : Thánh Bộ Đại Học và Nghiên cứu Roma. Thánh Bộ có nhiệm vụ giám sát các công tác nghiên cứu giản tại các Đại Học Công Giáo ở Roma, Bologne, Paris, Salamanque. Năm 1824 , Đức Thánh Cha Léon XII thành lập « Congregatio studiorum » quản lý các trường học của Tòa Thánh. Năm 1870, Thánh Bộ mở rộng phạm vi hoạt động và gồm các Đại Học Công Giáo. Năm 1915, Thánh Bộ Giáo Dục giám sát việc điều hành các chủng viện, đổi tên thành « Congregatio de Seminariis et Studiorum Universitatibus ». Năm 1967, ĐTC Phaolô VI đổi tên thành Thánh Bộ các Học Viện. Năm 1988, ĐTC Gioan-Phaolô II ban hành Tông Sắc Pastos Bonus quyết định giữ nguyên danh xưng này. Theo tông sắc Pastor Bonus, Thánh Bộ có thẩm quyền đối với toàn bộ các chủng viện, ngoại trừ các chủng viện trực thuộc Thánh Bộ các Giáo Hội Đông Phương và Thánh Bộ Truyền Giáo (trường hợp Việt Nam).

 

4) Triển vọng thành lập Đại Học Công Giáo tại Việt Nam : 

Phần Hệ thống các Đại học Công giáo trên thế giới ghi nhận :

- Cuba có cùng hệ thống chính trị như Việt Nam hiện nay có một Đại Học Công Giáo.

- Nhiều nưóc Á Châu có số người công giáo thấp hơn ở Việt Nam như Ấn Độ và Nhật bản đều có các Đại Học Công Giáo.

Theo số liệu của Eglises d’Asie, cơ quan thông tấn của các Cha Thừa Sai Paris :

- Ấn Độ : 17,16 triệu người công giáo, tỷ lệ  1,6 %

- Nhật Bản : 449 923 người Nhật theo đặo công giáo, trên dân số 127 triệu, tỷ lệ 0,35%

Trong khi tại Việt Nam có 5 572 579 người công giáo, tỷ lệ 7%.

Các số liệu đối chiếu nói lên sự cần thiết thành lập một Đại Học Công Giáo tại Việt Nam. Trước 1975, Giáo Hội Công Giáo Miền Việt Nam có Đại Học Đà Lạt và Giáo Hoàng Học Viện Piô X cũng ở Đà Lạt. Cũng như các cơ sở giáo dục và ý tế khác của Giáo Hội, Nhà nước hiện tạm giữ hai cơ sở giáo dục đại họcnày.

Trong tương lai, Đại Học Công Giáo Việt Nam có thể thành lập tại thủ đô Hà Nội. Theo sơ đồ tổ chức của các Đại Học Công Giáo hiện nay, Đức Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt cùủa Giáo phận Hà Nộ sẽ là chưởng ấn (Chancelier) của Viện Đại Học tân lập này. Chức vụ Viện trưởng có thể giao cho một linh mục hay giáo dân, theo tổ chức của các Đại Học Công Giáo hiện nay. Theo mô hình của Đại Học Công Gío Paris, Đại Học Công Giáo Hà Nội bước đầu có thể thành lập hai phân khoa chính là Đại Học Thần Học và Đại Học Kinh tế Thương Mai (theo mô hình ESSEC Paris), với chương trình học thu thái tinh hoa các Đai Học Kinh tế Thương Mai lớn trên thế giới và trong khu vực, đáp ứng dược những điều kiện kinh tế đăc thù của Việt Nam.

Thiết tưởng việc suy nghĩ về mô hình Viện Đại Học Công Giáo Hà Nội trong tương lai là trách nhiệm chung của hàng giáo phẩm và những ai tha thiết với tương lai của Giáo Hội và tiền đồ của đất nước. Việc thành lập Viện Đại Học Công Giáo tại Việt Nam chắc chắn sẽ là một trang sử mới dầy niềm vui và hy vọng (Spes et Gaudiam) của Giáo Hội Việt Nam trước những đòi hỏi của tình hình mới vậy.

Paris, ngày 22-11-2008

 

Tác giả: Lê Đình Thông, phd.
   dunglac@gmail.com